gen. Władysław Anders - najwybitniejszy Krośniewiczanin

gen. Władysław Anders - najwybitniejszy Krośniewiczanin




Rok 2007 został ogłoszony przez Senat RP rokiem gen. Władysława Andersa. To dla Krośniewic bardzo doniosły fakt i szczególne wyróżnienie.
Ten jeden z najwybitniejszych Polaków w naszej historii, legendarny dowódca spod Monte Cassino, urodził się w Błoniu (dziś to dzielnica Krośniewic) i spędził tu ok. 10 lat.
Muzeum im. J. Dunin – Borkowskiego pragnąc uczcić pamięć Generał, a zarazem podjąć działania mające na celu szerokie upowszechnianie wiedzy o życiu i dokonaniach Władysława Andersa przygotowuje w b.r. cykl imprez służących tej idei.
Wśród działań podjętych przez Muzeum, wspólnie z Towarzystwem Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej O/ Krośniewice przewidziana jest organizacja i przeprowadzenie w maju b.r. trzech konkursów:
1. Konkurs plastyczny. Przeznaczony dla szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych z powiatu kutnowskiego i ościennych oraz szkół skupionych w Stowarzyszeniu Klubu Przyjaciół Szkół i Organizacji Monte Cassino.
2. Konkurs historyczny. Przeznaczony dla szkół podstawowych i gimnazjów z powiatu kutnowskiego i ościennych.
3. Konkurs historyczno- literacki. Konkurs adresowany jest do dzieci i młodzieży szkoły powiatu kutnowskiego i ościennych oraz szkół skupionych w Stowarzyszeniu Klubu Przyjaciół Szkół i Organizacji Monte Cassino w dwóch kategoriach wiekowych: szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych
Szczegóły konkursów podamy już wkrótce

Planowane jest także w 2 połowie roku zorganizowanie cyklicznego konkursu na folder – książeczkę „Władysław Anders w oczach dzieci i młodzieży” – wpisanego na stałe w kalendarz imprez – poświęconego życiu gen. Wł. Andersa i dziejom 2 Korpusu Polskiego, a także konkursu poezji i pieśni na wykonanie dowolnego utworu poetyckiego lub muzycznego związanego z dziejami 2 Korpusu.

Ponadto przewidziane jest w dniach 15 – 16 maja otwarcie 2 wystaw edukacyjnych,
w „Andersówce” i w salach Muzeum, poświęconych gen. Władysławowi Andersowi oraz wystawa pokonkursowa prac nadesłanych na konkurs plastycznych
Otwarciu wystaw towarzyszyć będą imprezy towarzyszące:
1. Koncert muzyki patriotycznej
2. Pokaz jazdy konnej
3. Plenerowy pokaz filmów o gen. Władysławie Andersie i 2 Korpusie Polskim

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do odwiedzenia Krośniewic oraz zachęcamy do zapoznania się z życiem i działalnością gen. Władysława Andersa na internetowej stronie: www.w-anders.pl


Kalendarium z życia generała broni Władysława Andersa :



11 VIII 1892 r. - Władysław Anders urodził się w Błoniu - obecnie to dzielnica Krośniewic.

VIII 1914 - 1916 - służył w 3 Pułku Dragonów armii rosyjskiej.

W lutym 1916 - odbył wojenny kurs Akademii Sztabu Generalnego w Piotrogrodzie.

II - XI 1917 r. - był szefem sztabu 7 Dywizji Strzelców armii rosyjskiej.

XI 1917 - II 1918 - służył jako dowódca szwadronu w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich.

III - VI 1918 r.- był szefem sztabu 1 Dywizji Strzelców w I Korpusie Polskim gen. J. Dowbór – Muśnickiego.

W styczniu 1919 r.- przybył do Poznania z gen. Dowbor-Muśnickim i został mianowany szefem wydziału operacyjnego i zastępcą szefa Sztabu Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych w byłym zaborze pruskim.

9 II 1919 r. - został Szefem Sztabu, pełniąc jednocześnie nadal (od 21 stycznia) obowiązki
I. kwatermistrza. Na czele Sztabu był do 28 kwietnia 1919 r., aczkolwiek przejęcie jego funkcji przez następcę nastąpiło już 26 kwietnia.

23 IV 1919 - IX 1921 - dowodził 1 Pułkiem Ułanów Wielkopolskich / 15 Pułk Ułanów Poznańskich.
Na czele 15 pułku ułanów poznańskich walczył od Berezyny po szlak odwrotu nad Wisłę,
a potem w pościgu za bolszewikami po Nieśwież i Stołpce. Potwierdził opinię jednego
z najdzielniejszych oficerów polskich – otrzymał Virtuti Militari i 4 krzyże walecznych.

23 V 1919 r. - został formalnie przyjęty do Sił Zbrojnych b. zaboru pruskiego jako podpułkownik Sztabu Generalnego. Po podporządkowaniu Wojsk Wielkopolskich Naczelnemu Dowództwu WP, dekretem Naczelnego Wodza z 15 VII 1920 r. został zatwierdzony w stopniu majora kawalerii z dniem 1 IV 1920, a równocześnie wydanym rozkazem MSWojsk., uzyskał zgodę na korzystanie tytularne ze stopnia podpułkownika.

3 X 1921 r. - został wyznaczony na zastępcę szefa Oddziału III Sztabu Generalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych.

X 1921 - 1923 - studiował w Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu.
Po studiach odbył staż w lotnictwie i w jednym z korpusów armii francuskiej.

15 VIII 1924 r. - został awansowany do stopnia pułkownika dyplomowanego Sztabu Generalnego.

V 1925 r. - brał udział w międzynarodowych zawodach hippicznych w Nicei gdzie polska ekipa pod jego kierunkiem odniosła zwycięstwo.
Zdobył wicemistrzostwo wojska polskiego w jeździectwie.

Ważnym sprawdzianem dla młodego pułkownika były manewry na Wołyniu w 1925 r.

Do 12 V 1926 r. - Po powrocie ze studiów pełnił szereg ważnych funkcji: był dyrektorem naukowym kursów dla starszych dowódców, pracował w biurze Ścisłej Rady Wojennej, oraz jako pierwszy oficer Sztabu Generalnego Inspektora kawalerii gen. Tadeusza Rozwadowskiego.

12 V 1926 r. był Szefem Sztabu wojsk wiernych rządowi w czasie przewrotu majowego.
W czasie zamachu majowego został ranny.

VII 1926 - V 1937 - dowodził Samodzielną Brygadą Kawalerii "Brody" w Równem, należał do elitarnego grona dowódców brygad naszej jazdy, pod jego dowództwem brygada osiągnęła wysoki poziom wyszkolenia.

Rewia w 1933 r. na krakowskich Błoniach to prawdziwy popis kawalerii żołnierzy Andersa.

1 I 1934 r. - został awansowany do stopnia generała brygady - w ocenie przełożonych wyróżniał się trafna orientacją w sytuacjach taktycznych, łatwością podejmowania optymalnych decyzji.
Patronował modernizacji armii – zwiększeniu siły ognia.

V 1937 - 12 IX 1939 - dowodził Nowogródzką Brygadą Kawalerii.
Od 1 IX 1939 r. skutecznie walczył na czele brygady z oddziałami niemieckiej 217 Dywizji Piechoty w pobliżu Mławy. Ranny w kręgosłup odłamkiem bomby lotniczej pod Mławą nadal pewnie prowadził swoje oddziały przez Mazowsze i Lubelszczyznę.4 września, gdy Niemcy przełamali polską obronę pod Mławą, brygada wycofała się na Płock i została skierowana do obrony Wisły między Dobrzyniem a Czerwińskiem.

12 IX - 28 IX 1939 - dowodził Grupa Operacyjną Kawalerii.
Po bojach pod Tomaszowem i Zamościem walczył z oddziałami Armii Czerwonej
w okolicach Dernak i pod Tarką.
Ranny dwukrotnie w nocnym boju dostał się do niewoli w ręce milicji ukraińskiej, wydany następnie sowietom. Był jednym z nielicznych dowódców, którzy dwukrotnie w latach 1918 – 20 i 1939 r. walczył zarówno przeciw niemieckiemu, jak i sowieckiemu okupantowi.
Ranny trafił do szpitala w Stryju a następnie we Lwowie, próbując uciec na zachód został aresztowany przez NKWD w Przemyślu i osadzony w więzieniu we Lwowie.

28 IX 1939 - 4 VIII 1941 - przebywał w więzieniu sowieckim, najpierw we Lwowie, a od
29 lutego 1940 w moskiewskim więzieniu "na Łubiance".
Sytuacja zmieniła się po agresji Niemców na ZSRR. Zapadła decyzja o tworzeniu polskiej armii w ZSRR.

11 VIII 1941 r. - w 49 urodziny Anders otrzymał awans na generała dywizji i nominacje na dowódcę Armii Polskiej w ZSRR.

14 VIII 1941 - 21 VII 1943 - organizował i dowodził Armią Polską w ZSRR i na Środkowym Wschodzie: na Powołżu powstały bazy w Buzłuku, Tatiszczewie i Tockoje, gdzie obok oddziałów wojskowych powstawały całe kolonie uchodźców cywilnych. W pracy nad tworzeniem wojska kierował się zasadą „odrzućmy wszystko co nas dzieli bierzmy wszystko co nas łączy”, co pozwoliło połączyć działania ludzi o różnym światopoglądzie w imię najwyższego celu – odzyskania niepodległości przez Polskę .
Wkrótce pogorszyły się stosunki ze Stalinem, który ograniczył dostawy żywności (przekonał się, że wojskiem Andersa i Wł. Andersem nie da się manipulować, a więc plany Stalina wykorzystania do swoich politycznych celów spełzły na niczym. Anders starał się
o wyprowadzenie armii z terenu ZSRR. Aby załagodzić stosunki ze Stalinem w grudniu
1941 r. przybył gen. Wł. Sikorski. Anders uczestniczył tylko w pierwszym spotkaniu
4 grudnia, gdzie poruszano kwestie zaginionych polskich oficerów. W tym czasie żołnierze formujących się dywizji mieli buty 1/10, zaś płaszcze 1/20. Na szczęście tuz przed nadciągającymi 50 stopniowymi mrozami udało się stan zaopatrzenia poprawić.

Od stycznia 1942 r. Armię Polską przeniesiono do Azji Środkowej m.in. w: Jangi Jul, Samarkandzie. Na naciski Stalina na użycie części polskiej armii – 5 dywizji, która nie była dobrze przeszkolona i uzbrojona Anders się nie zgadzał. Chciał użycia całej armii, aby jej siła i znaczenie bojowe było dostrzegalne. Dbał nie tylko o wyszkolenie wojska, ale też o kulturę
i oświatę – szczególny nacisk kładł przy tym na opiekę nad dziećmi i młodzieżą.
„Pamiętajcie chłopcy, że jesteście przyszłością narodu polskiego. Warszawa, Wilno, Lwów, Kraków, Poznań patrzą na was, tęsknią i czekają jak każda wieś i miasteczko
w Polsce. Każdy z Was ma kawałek godności i honoru Polaka i da Bóg, jak wrócimy do kraju, Polska się na Was nie zawiedzie” – to słowa gen. Władysława Andersa wypowiedziane na jednym z spotkań z młodzieżą i dziećmi.

Od 4 IV 1942 r. do 1 IX 1942 r. następowała ewakuacja polskich jednostek poprzez bazę
w Krasnowodsku do Persji - Iranu, gdzie we wrześniu 1942 r. Wł. Sikorski zatwierdził plan Andersa reorganizacji polskiego wojska i utworzono Armię Polską na Wschodzie, którą od listopada 1942 r. przegrupowano do baz w Mosulu, Kirkuku i Qizil Ribat, gdzie polscy żołnierze mieli osłaniać pola naftowe.

W czerwcu 1943 r. Sikorski wizytował Qizil Ribat, a Wł. Anders zapadł w tym czasie na malarię.

Od VI 1943 r. polskie wojsko było przegrupowywane do Syrii i Palestyny, gdzie
21 VII 1943 r. utworzono 2 Korpus Polski działający w składzie 8 Armii Brytyjskiej.
W listopadzie 1943 r. Wł. Andersa wizytował Naczelny Wódz gen. K. Sosnkowski i już wtedy zapadła decyzja o użyciu 2 Korpusu na froncie włoskim.

21 VII 1943 - 8 XI 1946 – gen. Wł. Anders dowodził 2 Korpusem Polskim PSZ na Zachodzie.

Od XI 1943 do IV 1944 r. 2 Korpus Polski stacjonował w Egipcie (w tym czasie, od grudnia, trwał transport polskich jednostek do Włoch).

23 III 1944 r. - pierwsze walki nad rzeką Sangrio i decyzja o udziale 2 Korpusu Polskiego
w ataku na Monte Cassino. W obliczu wrogiej sowieckiej propagandy o bezczynności polskiej armii, gen. Wł. Anders postanowił rzucić 2 Korpus do walki Monte Cassino.

III - V 1944 r. - przygotowania 2 Korpusu Polskiego do ataku na Monte Cassino.

12 - 18 V 1944 r. - bitwa o Monte Cassino.
Dla gen. Wł. Andersa był to ważny egzamin z dowodzenia dużą i nowoczesna jednostką.
W ocenie innych dowódców ten egzamin zdał celująco. Wkrótce śpiewano w Polsce pieśń „Czerwone maki” a sława zdobywców klasztoru obiegła cały świat.
Brytyjczycy odznaczyli gen. Wł. Andersa 25 maja Orderem Łaźni, a 1 sierpnia Amerykanie
w Rzymie nadali mu medal Legion of Merit.

20 VI 1944 r. - audiencja u papieża Piusa XII.

2- 9 VII 1944 r. - bitwa nad Musone pod Loreto.
Żołnierze odznaczyli się nie tylko walecznością. 3. Dywizja Strzelców Karpackich
w pobliskim Loreto ugasiła pożar zabytkowej bazyliki, spowodowany niemieckim nalotem, za co dywizja została odznaczona przez samego papieża

18 VII 1944 r.- zdobycie Ankony.

26 VIII 1944 r. - w Castelgandolfo gen. Wł. Anders rozmawiał z Churchillem o sprawie polskiej, której niepodległości był rzecznikiem do końca swojego życia.

21 IV 1945 r. - zajęcie Bolonii.
Polacy dzięki bardzo szybkiemu marszowi wyprzedzili m. in. Amerykanów, którzy mieli do pokonania znacznie krótszą drogę i wkroczyli do centrum miasta jako oswobodziciele, zatykając biało- czerwoną flagę. Była to ostatnia bitwa 2. Korpusu Polskiego we Włoszech
i w II wojnie światowej.

26 II - 21 VI 1945 r. - pełnił obowiązki Naczelnego Wodza i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.

3 IX 1946 r. - PRL - owska Rada Ministrów pozbawiła gen. Władysława Andersa polskiego obywatelstwa.

31 X 1946 r. – gen. Wł. Anders wyjechał z Włoch do Anglii.

8 XI 1946 r. - został mianowany Naczelnym Wodzem i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych.

16 V 1954 r. - otrzymał awans na generała broni.

1954 - 1970 - był członkiem Rady Trzech naczelnego organu Tymczasowej Rady jedności Narodowej. Był założycielem i przewodniczącym Polskiej Fundacji Kulturalnej, strzegł Skarbu Narodowego, przewodniczył Radzie Macierzy Szkolnej i Radzie Instytutu Historycznego im. gen. Władysława Sikorskiego.

12 V 1970 r. – gen. broni Władysław Anders zmarł w Londynie, został pochowany na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino.

1989 r. - przywrócono obywatelstwo gen. broni Władysławowi Andersowi.